Home

Modi di Dire Arcolani

E-mail Stampa PDF

Modi di dire Arcolani

 

Pe’ a festa da Madòna di gi-angioi, quei d’Arcoa i sònen gi-òrgan con gi-ùngia di piè.
 I mangèn gi-àgi con gi-anciùga.
 Gi-aténden gi-archéti ‘n zimo ai piè di gi-uiva pè aciapàe gi-usèi.
 E gi-òmi, ‘n zimo a gi-usi, i mònden gi-òsi.
 
(Così la raccontava l’amico e poeta Livio Gianolla e poi aggiungeva:
 E’r pu di gi-arcolàn, tuta così, i la san nà móza)

 

- Ni de mażo, ni de mażon n’te levae er peliżòn.
 
- Se a vìnti ‘n ghe nè a trénta ‘n sen spenda.
 
- Già varcà u sòrco.
 
-  Er mandìlo da grupo con u zòrfen gè zù arente au scalòrcio
 
- Chi ghe poda ‘n ghe liga
 
- L'è come dàe en bescòto a n'àsen.
 
- I sasi i rùguen àa maséa.
 
- Te ghè pù difèti te che l’àsen de Guarnèlo, i ghe n’àva 37 solo ‘n tà coa.
 
-  I mangia cò u tartòo.
 
- Gè svèrto come 'n foìn.
 
- I gh'à u zervèlo come na gagìna.
 
- Fin che i sassi i van ar fondo, la ghe sià di semi ar mondo.
 
- L'è come pistàe l'àigua ent’er mortae.
 
- Già cagà ‘n tu spazà
 
- Te sìen pù lungo ch’à fame
 
- I ghè giòto come i fanti ai spèrseghi
 
- Gè càgà e spudà
 
- Arù Arù
 
- Già mangià pàn e gòrpe
 
- Te mangi pàn e lèsoa
 
- Ho mangià de strangosòn
 
- A te mando ‘n ti garaventa
 
- In ghe nà guèi mìga vògia
 
- Gnénte a mèzo
 
- Te sìen ‘n zuchèlo
 
- La ghe bala a vècia
 
- Te sìen tòndo come l’ò de Giòto
 
- I slòcia ‘n ter mànego
 
- Gè vìspo come nà gòrpe
 
- Già àto u zervèlo a pisòn
 
- L’è come dàe ‘n zuchèlo ‘n boca ar pòrco
 
- I m’àn vosù dìe
 
- Sto deslògio i strenpèla péa cà tùto ù giorno
 
- Grande gròso e belinón
 
- Te sien pù dùo der marmo de Caràa
 
- Te ghè ‘n zervèlo che ‘n tlo mangia mànco ‘r pòrco
 
-  Pù piègoa la ghè, pu mòzego se trova
 
- S’te scorézi ‘n ten sàco de fèina, la vien a neve ‘n cò d’agosto
 
- Dànse a mòve ch’lè tàrdio
 
- Te ṡìen pù sèmo che lùngo
 
- Chi dù so i se protèsta i se dà nà mazà ‘n ta testa
 
- Signòe miè i richi che i pòvei i sen guadagnen
 
- ‘N ti rami storti tuti gi-usèi i che vàn a cagàe ‘n zimo
 
- Pòvea cà sénza técio scamalà
 
- Na mà l’è bona per zénto figi; zénto figi i n’èn bón per nà mà
 
- La gà u lèto con l’àrvertegàgia
 
- I gà u naso come nà mocadòa
 
- Dàmene dòi che trei g-èn tròpi
 
- Ai curiosi se ghe strina ‘r cùo
 
- Ciumbalalà che i còi g-en còti! Dàghene dòi che tréi g-èn tròpi
 
- Tréi fava còta, 'n topo arostì, disa a tò, ch'a mié l'è finì
 
- Vègna sea che giorno l'è
 
- Gè mèi ‘n àsen vivo che ‘n profesòe morto
 
- Quande l’àsen giàva ‘n paà a stàe senza magiàe gè mòrto!
 
-  A fae der bien a l’àṡen se ricèva di càuzi
 
 - Amìgo o non amìgo china zu dàr pié de figo
 
- Tè capì belìn per ràpi d’ùa
 
- Tra ‘r pòmo, ‘r péo e ‘r pèrsegheto
 
- Tia pù ‘n peo de moza che zento pàa de bo
 
- Già trovà u Signòe adormì.
 
- A lasàe er vìn de piàn da marzo n-là …. l’è come bée l’asédo ogni goà
 
- L’àsàrzìa come n’òso de bìsa
 
- Gè 'r gàlo da Checa
 
- Nòna ! Cos’là ghè dà mangiàe? - ‘N àsen ligà!
 
- Mete ‘n ten lògo d’àrcato
 
- Mete l’òspego adòso
 
- I nà combinà pù che Carlo ‘n Franza
 
- Smìso de piòve, smìso de sgoàe
 
- Mà Tògno i me toca! Tòcheme Tògno, che a mà la ‘n ghè
 
- Fùnzi de popio o usèi dar beco fìn ‘n tòco da lecàe ‘r mes-ciuin
 
- Chi pea Pifàna i ne mangia ia lasàgna tutto l'àno i se 'n cagna.
 
- Chi dàu loto gi-aspeta socorso, i fà ‘r peo pù lungo de l’orso
 
- Verde speranza chi 'n ghe nà i se grata a panza
 
- I podeva cascàe de pù ‘n auto e fàse meno màe
 
- Da ‘n peo ne sòrta ‘n pomo
 
- A gàgina c’là stà ‘n cà o la pita o la pità
 
- Và a zercàe a cantabruna c'ò d'àrmùdàe 'r vin
 
- Ándagi a stanàe 'n tu nido
 
- Filastroca da nona:
 Questo gè l’òcio bèlo, sto chi gè sò fradèlo;
 Questa l’è l’oéceta bèla, sta chi l’è sò soèla;
 Questo gè r’campanòn chi fa din don, din don....
 
- Chi descusa e ne speluca la se ciàma dona bruta.
 
- A san pu ’n drè che i santi de l’àno pasà
 
- Come te stè Luigin?... Eh!... come ‘n trei setà ‘n te na caréga
 
- Domàn l’è doménega l'è a fèsta dia fémena.
 
- Domàn l’è fèsta se mangia a menèstra.
 
- Rico de bìen e pien de dotrina, ma...i se spazeva er cuo còa man manzina.
 
- I manzìn i 'n se sàn spazae 'r cuo manco co 'n lenzòo.
 
- I dorma den pie come Pelàn
 
- I Parenti gèn come i denti, pù gèn streti pù i fàn mae.
 
- Te ṡien bèla come ‘r cuo de nà padèla
 
- Te ṡien pù duo te che ‘n belin en viagio de nòze
 
- I né ne oca ne usèlo
 
- Clò ṡciòpo che ‘n te tia!
 
- Se l aigua l’arboza, u soe i ne mia
 
- Pistae l aigua ent’er mortàe
 
- L aigua ch’la ne fa rumoe, la rovina i ponti
 
- Dopo tant’aigua u celo i sbàra
 
- L aigua pasà la ne màsena pù
 
- Celo a piegoeta, aigua a secéta
 
- Afogàe ent’en gòto d’aigua
 
- Aigua en boca
 
- Aigua àa goa
 
- L aigua de Fevrào la fa pien er granào
 
- Portae l aigua au so moin
 
- Se l aigua la vien cou soe, u celo g’è en coloe
 
A brava donina la fa u léto àa matìna;
A donina così così la fa u léto a mèzodì.
A cativa donaza la fa u léto quand la s'agiàza
 
 Quando a bèla la fa a bugà
 da seén la vien torbà
 ma se l'amante i ghé voi bién
 da torbà la vien seén
 
 Se ia nùvoa la van ar màe,
 pigia a zàpa e va a zapàe.
 Se ia nùvoa la van ai monti
 pigia a péna e va a fàe i conti.
 
Nòa, bèla mie nòa, a vorei che te campessi quanto a neve marzòa…
E te sosea che te me lè savù cosi bien die; a vorei che te canpesi quate quela de abrìe.
 
 
Arcoa bèla źità
En ogni vieta ghe né na seceta 
Ogni canteto gh’en è 'n muceto
Ogni contrada gh’è na cagada!
 Śoto àa vòta de Barvì
 la t'ariva fina chi.
 Śoto àa vòta ścua
 Te gh’ la tròvi bèla dua.
 Śoto àa vòta de Leà
 mèrda de chi e mèrda de là.